Energia, przemysł i żywność. Wnioski z II Forum Bezpieczeństwa Polski 2026

Na Uniwersytecie Warszawskim odbyło się II Forum Bezpieczeństwa Polski 2026. Wydarzenie zorganizowała Fundacja FAPA przy współudziale Fundacji im. XBW Ignacego Krasickiego oraz Fundacji „Instytut Bezpieczeństwa Europejskiego”. Przedstawiciele administracji, biznesu i nauki rozmawiali o bezpieczeństwie energetycznym, wykorzystaniu krajowych zasobów, roli local content oraz przyszłości polskiego rolnictwa.

Partnerem głównym Forum była Polska Fundacja Narodowa, a partnerem strategicznym Polska Spółka Gazownictwa. Partnerem instytucjonalnym został Uniwersytet Warszawski. Wydarzenie zostało dofinansowane ze środków Polskiej Fundacji Narodowej.

Partnerami Forum były także TAURON Nowe Technologie, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, Krajowa Grupa Spożywcza, Agro Aplikacje, AGRO ubezpieczenia oraz LipCo Foods. Patronat medialny sprawowały „Super Express” i „Super Biznes”.

Tematyka spotkania nawiązywała do wielosektorowego podejścia do bezpieczeństwa, rozwijanego między innymi podczas polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w 2025 r. Obejmuje ono nie tylko obronność, ale także odporność gospodarki, energetyki i systemu żywnościowego.

Bezpieczna energia wymaga odpornych sieci

W pierwszej debacie uczestniczyli Konrad Wojnarowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii; Roman Warchoł, wiceprezes zarządu TAURON Nowe Technologie; Józef Matysiak, zastępca prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, oraz prof. dr hab. Mariusz Maciejczak ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, członek Rady Nadzorczej Krajowej Grupy Spożywczej. Rozmowę prowadził Jakub Kurasz, koordynator ds. otoczenia zewnętrznego w Centrum Transformacji Energetycznej przy Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz dyrektor ds. komunikacji w PwC Polska.

Od lewej: Jakub Kurasz, Centrum Transformacji Energetycznej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor ds. komunikacji w PwC Polska, Konrad Wojnarowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii, prof. dr hab. Mariusz Maciejczak, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, członek Rady Nadzorczej Krajowej Grupy Spożywczej, Józef Matysiak, zastępca prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Roman Warchoł, wiceprezes zarządu TAURON Nowe Technologie.

Uczestnicy podkreślali, iż bezpieczeństwo energetyczne nie zależy wyłącznie od budowy nowych źródeł. Potrzebne są również sprawne sieci, magazyny energii i infrastruktura, która będzie działała także w czasie kryzysu.

Konrad Wojnarowski wskazał trzy podstawowe warunki powodzenia transformacji. – Z naszego punktu widzenia istotne są trzy filary tych zmian: po pierwsze dobre strategie, po drugie adekwatna legislacja i po trzecie odpowiednie finansowanie – mówił wiceminister.

Dużo uwagi poświęcono energetyce rozproszonej. Lokalne instalacje są trudniejsze do sparaliżowania niż system zależny od kilku dużych źródeł. Biogaz, biometan i społeczności energetyczne mogą zwiększać samowystarczalność gmin, gospodarstw i przedsiębiorstw.

Józef Matysiak z NFOŚiGW mówił o programie dotyczącym magazynów energii o wartości 4 mld zł. W debacie poruszono także planowane wsparcie transformacji ciepłownictwa oraz programu „Energia dla Wsi”.

Rozmowa dotyczyła również surowców krytycznych. Prelegenci wskazywali, iż Polska powinna nie tylko pozyskiwać i importować potrzebne zasoby, ale też odzyskiwać je ze zużytych urządzeń oraz rozwijać krajowe przetwórstwo.

Na kanale Fundacji im. XBW Ignacego Krasickiego jest już dostępne nagranie z pierwszej debaty:

Local content ma wspierać gospodarkę w Polsce

W drugiej debacie wzięli udział Grzegorz Wrona, podsekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych; Urszula Pasławska, posłanka i przewodnicząca sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa; Wojciech Trojanowski, członek zarządu STRABAG, oraz Wojciech Kowalski, członek zarządu Polskiej Spółki Gazownictwa. Rozmowę prowadził Hubert Biskupski, zastępca redaktora naczelnego „Super Expressu” i szef „Super Biznesu”.

Od lewej: Hubert Biskupski, zastępca redaktora naczelnego „Super Expressu”, Grzegorz Wrona, podsekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych, Urszula Pasławska, przewodnicząca sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, Wojciech Trojanowski, członek zarządu STRABAG Sp. z o.o., Wojciech Kowalski, członek zarządu Polskiej Spółki Gazownictwa.

Paneliści podkreślali, iż local content nie powinien oznaczać prostego podziału na firmy polskie i zagraniczne. Ważne jest to, czy przedsiębiorstwo działa w Polsce, zatrudnia pracowników, płaci podatki, współpracuje z lokalnymi dostawcami i rozwija tu swoje kompetencje. – Local content to jest odwaga w wykorzystywaniu zasobów, które są w Polsce – mówił Grzegorz Wrona.

Urszula Pasławska zwracała uwagę, iż Polska powinna zatrzymywać u siebie nie tylko zamówienia, ale również surowce i wiedzę potrzebną do ich przetwarzania. – Z mojej perspektywy local content to jest przede wszystkim zadbanie o to, aby kompetencje i surowce nieprzetworzone nie wyjeżdżały z Polski, ponieważ nie da się dużo zarobić na surowcach nieprzetworzonych, które dzisiaj eksportujemy – podkreślała posłanka.

Wojciech Trojanowski wskazywał, iż o znaczeniu firmy dla gospodarki nie decyduje wyłącznie pochodzenie jej kapitału. – Dla mnie firma lokalna i firma polska to jest taka, która ma tutaj zasoby, ma tutaj potencjał, zatrudnia polskich pracowników, odprowadza w Polsce podatki, jest partnerem lokalnych społeczności. To pozwoli jej w sposób mądry konkurować lokalnie i być może globalnie – mówił członek zarządu STRABAG.

Uczestnicy podkreślali również, iż w strategicznych zamówieniach nie można brać pod uwagę wyłącznie najniższej ceny. Liczą się także jakość, bezpieczeństwo dostaw i korzyści pozostające w krajowej gospodarce.

Firmy powinny też wcześniej poznawać plany dużych zamawiających. Przygotowanie technologii, zakup maszyn i przeszkolenie pracowników wymagają czasu.

Wojciech Kowalski podał, iż według szacunków Polskiej Spółki Gazownictwa średni poziom spełnienia sześciu kryteriów local content przekracza w spółce 93 proc. PSG prowadzi także szkolenia dla wykonawców i rozwija rozwiązania wspierające ich płynność finansową.

Rolnictwo potrzebuje wody i stabilnych warunków

W debacie o bezpieczeństwie żywnościowym uczestniczyli Adam Nowak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi; Wojciech Legawiec, prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; Leszek Świętochowski, prezes zarządu Krajowej Grupy Spożywczej; Marta Ślubowska, dyrektor Działu Prawnego i Compliance Grupy LipCo Foods; prof. Adam Niewiadomski, prorektor Uniwersytetu Warszawskiego; Bożena Wróblewska, prezes Centrum Promocji Krajowej Izby Gospodarczej, oraz Wojciech Pomajda, wiceprezes zarządu Agro Aplikacje. Panel prowadził Hubert Biskupski.

Od lewej: Hubert Biskupski, zastępca redaktora naczelnego „Super Expressu”, Bożena Wróblewska, prezes Centrum Promocji Krajowej Izby Gospodarczej, Wojciech Legawiec, prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Adam Nowak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Leszek Świętochowski, prezes zarządu Krajowej Grupy Spożywczej S.A., Marta Ślubowska, dyrektor Działu Prawnego i Compliance Grupy LipCo Foods, prof. dr hab. Adam Niewiadomski, prorektor Uniwersytetu Warszawskiego, Wojciech Pomajda, wiceprezes zarządu Agro Aplikacje.

Jednym z głównych tematów był dostęp do wody. Adam Nowak uznał zmiany klimatu i brak odpowiedniego przygotowania na ich skutki za podstawowe zagrożenia dla bezpieczeństwa żywnościowego. – Bez dostępu do wody i bez stabilnych warunków klimatycznych, pogodowych, rolnictwo, niezależnie czy mówimy o produkcji roślinnej, czy zwierzęcej, w Polsce nie będzie miało możliwości funkcjonowania. To uznaję za wyzwanie numer jeden – mówił wiceminister.

Wojciech Legawiec podał, iż od 2010 r. do końca 2025 r. ARiMR wypłaciła 23 mld zł pomocy związanej z sytuacjami kryzysowymi. Według przedstawionych przez niego danych 7,3 mld zł dotyczyło anomalii pogodowych.

Prelegenci wskazywali, iż pomoc po suszy lub powodzi nie może zastępować działań zapobiegawczych. Potrzebne są inwestycje w retencję, systemy nawadniania oraz rozwiązania wykorzystujące dane pogodowe i satelitarne.

Dyskusja dotyczyła także warunków konkurencji, eksportu, nowych rynków zbytu oraz przyszłości wspólnej polityki rolnej. Poruszono również możliwe skutki przystąpienia Ukrainy do Unii Europejskiej.

Odporność wymaga działania z wyprzedzeniem

W czerwcowej inauguracji cyklu debat w ramach Forum Bezpieczeństwa Polski 2026, poświęconej bezpieczeństwu energetycznemu i ekonomicznemu, wzięli udział m.in. dr Marek Sawicki, Marszałek Senior Sejmu RP, prof. dr hab. Marcin Wiącek, Rzecznik Praw Obywatelskich, Michał Szczerba, poseł do Parlamentu Europejskiego, oraz Bartosz Kublik, Prezes Banku Ochrony Środowiska. Druga edycja Forum skoncentrowała się na zagadnieniach, które w obliczu zmian geopolitycznych mają coraz większe znaczenie dla stabilności państwa.

III Forum Bezpieczeństwa Polski 2026, zaplanowane na wrzesień, będzie kolejną odsłoną cyklu debat poświęconych najważniejszym wyzwaniom stojącym przed Polską. Celem wydarzenia jest stworzenie przestrzeni do merytorycznej dyskusji i wypracowania rekomendacji dotyczących odpornej gospodarki oraz bezpieczeństwa strategicznych sektorów państwa. Organizatorzy chcą, aby Forum stało się miejscem regularnego dialogu administracji publicznej, biznesu i środowiska naukowego.